FAQ

Jeśli dopiero zaczynasz interesować się weganizmem lub powoli podejmujesz próby zmiany sposobu odżywiania, albo zwyczajnie jesteś ciekawski to może nurtować Cię kilka dość powszechnych pytań takich jak:

  • Skąd weganie biorą białko?”
  • Czy weganie jedzą miód?” albo
  • Czy weganie jedzą ryby?

Na wszystkie te i inne najczęściej zadawane pytania przygotowałam FAQ, czyli krótkie, ale konkretne odpowiedzi tak żebyś nie musiał przekopywać się w ich poszukiwaniu przez odmęty internetu.

Gdyby jednak Twoja ciekawość nie została zaspokojona lub masz jakieś inne pytania, na które tu nie znalazłeś odpowiedzi napisz do mnie maila na hello@veganisland.pl lub kliknij tutaj z przyjemnością na nie odpowiem i chętnie poznam Cię bliżej. 

.

Co to jest weganizm?

Weganizm to nie tylko dieta – sposób odżywiania, to styl życia. Weganem jest ktoś, kto nie je mięsa, ryb (ryby to też mięso), owoców morza, nabiału, jajek i miodu. Weganie również unikają naturalnych futer, skór i wełny, ponieważ produkty wytworzone z tych materiałów są wynikiem wykorzystywania, krzywdzenia i zabijania zwierząt. Weganie nie wspierają rozrywek takich jak cyrki, zoo, polowania. Nie stosują też kosmetyków testowanych na zwierzętach.

Ludzie przechodzą na weganizm głównie z trzech powodów:

  • ze względu na cierpienie i krzywdę zwierząt
  • ze względu na zdrowie
  • ze względu na ochronę środowiska.

Niektórzy decydują się z jednego powodu a inni z połączenia tych wszystkich.

Część wegan odnajduje, że ich poglądy religijne wspierają i popierają ich wybory etyczne i zdrowotne natomiast inni uważają, że religia nie ma nic wspólnego z ich wyborami żywieniowymi.

Towarzystwo Wegańskie definicje weganizm, jako:

Słowo ‘weganizm’ oznacza filozofię i styl życia, który dąży do wykluczenia – na ile to możliwe i praktyczne – wszelkich form wykorzystywania, okrucieństwa wobec zwierząt używanych, jako jedzenie, ubranie czy z jakiegokolwiek innego powodu. W znaczeniu żywieniowym oznacza w praktyce rezygnację ze wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym mięsa, ryb, drobiu, jaj, mleka pochodzącego od zwierząt ich pochodnych.

Więcej o weganiźmie przeczytasz tu.

Czy weganizm jest drogi?

W porównaniu do tradycyjnej diety składającej się głównie z mięsa, nabiału i wysoko przetworzonych produktów dieta wegańska nie jest droga. Na początku możesz wydawać trochę więcej niż w późniejszym czasie, ponieważ będziesz chciał spróbować nowych, do tej pory nieznanych produktów. Szybko jednak nauczysz się, co i gdzie kupować. Twoje zakupy w dużej mierze będą składał się ze świeżych warzyw i owoców. Do tego kasze, ryż, makarony i innego typu ziarna jak qinoa czy cous cous. Trochę orzechów i nasion jak pestki dyni.

Najtaniej będzie na lokalnych ryneczkach czy od zaprzyjaźnionych rolników. Niezłe ceny mają duże markety jak Lidl czy Biedronka. Jakość również jest bardzo dobra. Ja obecnie wydaję ok £25 – £35 tygodniowo. W Polsce wydawałam mniej więcej 100zł – 150zł tygodniowo. Musisz pamiętać, że jeśli wszystko będziesz kupować organiczne to z pewnością zapłacisz znacznie więcej i wtedy może się okazać, że nie jest już tak tanio.

Więcej możesz przeczytać tu.

Czy weganizm zajmuje dużo czasu?

To zależy. Oczywiście, jeśli lubisz pichcić, testować nowe przepisy i poszukiwać nowych smaków to możesz spędzić w kuchni bardzo dużo czasu. Jednak prawda jest taka, że dieta roślinna zajmuje bardzo mało czasu. Przygotowanie smoothie to raptem kilka minut. Obierasz owoce, wrzucasz do blendera i po sprawie. Pokrojenie warzyw i sałaty też nie zajmuje jakoś wiele czasu.

Ja kolacje przygotowuje tyle ile czasu zajmuje mi ugotowanie, ryżu, makaronu, kaszy czy upieczenie ziemniaków. Jedyne, co musisz zaplanować to to, by nie brakowało Ci jedzenia. Staraj się zawsze mieć coś przy sobie, kiedy wychodzisz, wtedy nie będą Cię kusiły niezdrowe przekąski, kiedy zgłodniejesz ;).

Skąd mam wiedzieć, które jedzenie jest wegańskie?

  • Jeśli jedzenie nie jest pochodzenia zwierzęcego, czyli nie jest mięsem, rybą, jajkiem, produktem mlecznym to już jesteś na dobrej drodze i jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że jest wegańskie.
  • Jeśli jedzenie jest nieprzetworzone, czyli są to np. owoce, warzywa, orzechy, nasiona, fasola, strączki czy ziarna to możesz mieć pewność, że jest ono wegańskie.
  • Jeśli jedzenie jest przetworzone – poddane obróbce termicznej i/lub paczkowane to musisz przeczytać skład na opakowaniu. Jeśli nie jest zapakowane to zapytaj sprzedawcę o podanie takiego składu. Niektóre produkty odzwierzęce występują pod inną nazwą, np.: serwantka w proszku, kazeina, mleko modyfikowane – to wszystko produkty mleczne.
  • Sprawdź czy na opakowaniu nie ma informacji, że produkt nadaje się dla wegetarian / wegan. Coraz więcej vegańskich produktów oznakowanych jest symbolem VEGAN. symbol wegan

..

.

.

Jeśli rozważasz przejście na weganizm i teraz sobie myślisz – no to ekstra, od teraz będę musiał wszystko czytać i na dodatek skąd mam wiedzieć, co jest, co, skoro nie jest napisane wprost?!”. Niech ta informacja Cię nie zniechęca. Obiecuję, że szybko nauczysz się, których składników unikać.

.

Rada:  Żeby szybko zorientować się czy dany produkt nie zawiera składników odzwierzęcych, zerknij na koniec listy składników. Znajdziesz tam informację o alergenach. Jeśli produkt zawiera mleczne przetwory, jaja czy skorupiaki będzie wyraźnie napisane: ZAWIERA MLEKO, JAJKA, SKORUPIAKI lub te produkty będą wyszczególnione wytłuszczoną czcionką.

Co z produktami, na których napisane jest „Mogą zawierać śladowe ilości…”?

Tutaj musisz zdecydować sam czy jest to coś, co chcesz i/lub możesz zjeść. Sformułowanie „mogą zawierać śladowe ilości…” generalnie oznacza, że ten produkt jest wytwarzany w tej samej fabryce, w której produkowane są również inne produkty zawierające wymienione składniki. Nie oznacza to, że produkt zawiera te składniki, ale producent nie może dać 100% pewności, że nic się przypadkowo z tych składników nie dostało do jego składu.

Jednak szanse na to, że któryś z wymienionych składników mógł się dostać do produktu są bardzo małe. A nawet, jeśli tak by się stało to ich ilości są śladowe – czyli bardzo niewielkie. Jeśli jednak jesteś uczulony na któryś z wymienionych składników (jak np. mleko, jajka, orzeszki czy owoce morza) to lepiej unikaj tych produktów, które mają choćby niewielkie prawdopodobieństwo posiadania któregokolwiek z alergenów.

 

Czy weganie jedzą jajka?

Nie, weganie nie jedzą jajek. Nawet tych od babci;). Weganizm wyklucza wszystkie produkty pochodzące od zwierząt. Poza tym wbrew temu, co słyszymy jajka wcale nie są takie zdrowe.

Czy weganie jedzą miód?

Nie, weganie nie jedzą miodu. Miód jest pożywieniem dla pszczół, które przez kilka miesięcy w roku ciężko pracują by go wyprodukować i dzięki niemu móc przezimować – czyli przetrwać do wiosny.

Zabierając miód pszczołą zabierasz im jedzenie a tym samym skazujesz na śmierć Jedząc miód wspierasz przemysł pszczelarski, który wykorzystuje zwierzęta. Ponadto wiele pszczół ginie w okresie zbiorów np. po tym jak ukąszą pszczelarzy. Są one też zgniatane i rozdeptywane, a także umierają w czasie odymiania czy podpalania starych uli. Giną również larwy w czasie odwirowywania miodu z plastrów.

Bez pszczół świat nie przetrwa, dlatego trzeba o nie dbać i je chronić.

 

Co jest złego w jedzeniu nabiału?

Być może – tak jak wielu innym osobom – może Ci się wydawać, że krowa daje mleko, bo je trawę i trzeba ją wydoić, żeby nie bolały ją wymiona. Rozwieję Twoje bajkowe wyobrażenie na ten temat. Krowa, podobnie jak człowiek, daje mleko, kiedy ma dziecko do wykarmienia.

Krowy mleczne są zapładniane raz za razem i za każdym razem krótko po urodzeniu cielak zabierany jest od matki. Stres, jaki przeżywają krowy powoduje, że zostają one zabite w młodym wieku, około 3 lat gdzie normalny okres życia krowy wynosi 20 – 25 lat. Żeńskie cielaki, które się rodzą często zastępują inne krowy w stadzie. Cielęta płci męskiej są niepożądane w związku z tym albo zostają zabite krótko po porodzie albo są hodowane na cielęcinę.

Nabiał zawiera bardzo duże ilości kwasów nasyconych, tłuszczu i cholesterolu, które przyczyniają się do chorób serca, raka, cukrzycy oraz osteoporozy. Spożywanie dużych ilości produktów mlecznych może także przyczyniać się do niedoborów żelaza.

Alternatywą dla nabiału są mleka roślinne. W większości sklepów dostępne są mleka sojowe, ryżowe, migdałowe lub kokosowe. W sklepach ze zdrową żywnością dostaniesz też wegańskie śmietany i sery.

Skąd mam brać białko?

Jedzenie wystarczającej ilości białka wcale nie jest takie trudne jak Ci się może wydawać. Większość dorosłych potrzebuje dostarczyć dziennie ok 50 gram białka,  a jednak większość osób znacznie przekracza te normy. Spokojnie wystarczającą ilość białka dostarczysz każdego dnia z owoców i warzyw, jeśli tylko będziesz jadł ich wystarczająca ilość.

Duże zapotrzebowanie na białko to jeden z największych mitów rozpowszechniany przede wszystkim dzięki koncernom spożywczym by zwiększyć sprzedaż mięsa i nabiału. Czy kiedykolwiek słyszałeś o kimś, kto cierpiałby z powodu niedoboru białka?! Z wyjątkiem ludzi trzeciego świata, którzy głodują oraz chorych np. na anoreksję czy bulimię, zdrowy człowiek mieszkający w kraju rozwiniętym musi się bardzo mocno postarać. By nie dostarczyć odpowiedniej ilości białka. Człowiek nie musi zastanawiać się czy dostarcza wystarczająco dużo białka, tak samo jak nie zastanawia się czy jakikolwiek inny roślinożerny ssak żyjący na tej planecie to robi. Wystarczy spojrzeć na jedne z największych zwierząt jak np. goryle, słonie, nosorożce, żyrafy czy krowy. Wszystkie te zwierzęta odżywiają się roślinami a mimo to osiągają ogromne rozmiary.

Jeśli nawet ciężko pracujesz fizycznie czy podnosisz ciężary nadal dostarczysz organizmowi wystarczająco dużo białka. Musisz tylko pamiętać, że Twoje zapotrzebowanie kaloryczne jest wówczas większe niż przeciętnego człowieka, który prowadzi umiarkowanie aktywny tryb życia. Jedz wystarczająco dużo, tak abyś nigdy nie był głodny. Na diecie roślinnej nie  musisz martwić się o kalorie. Możesz jeść tak dużo jak tylko chcesz :)

Duże ilości białka znajdziesz np. w:

  • fasoli (białej, czerwonej)
  • amarantusie
  • zielonym groszku
  • tempeh
  • soczewicy
  • ciecierzycy
  • orzechach nerkowca
  • migdałach
  • nasionach dyni
  • nasionach chia
  • brązowym i dzikim ryżu
  • kaszy gryczanej
  • tofu
  • quinoa
  • mleku sojowym

Czy weganie muszą brać suplementy? Jeśli tak to jakie?

W idealnym świecie wszystkie niezbędne dla nas witaminy i minerały pozyskiwalibyśmy z jedzenia. Ze świeżych owoców i warzyw zrywanych prosto z krzaka lub drzewa, czy wyrwanych z ziemi. Niestety nie żyjemy w idealnym świecie a dobre nieskażone jedzenie i bezstresowe życie jest coraz większą rzadkością i luksusem. Od kiedy przeszłam na wegetarianizm a później weganizm dosyć sporo czytałam o suplementach.

Według wielu rzetelnych naukowych badań wynika, że weganie powinni przede wszystkim suplementować witaminę B12 oraz witaminę D. Tę ostatnią obowiązkowo w okresach jesienno – zimowych. Wszystkie pozostałe witaminy i składniki odżywcze bez problemu dostarczysz z pożywienia, jeśli tylko Twoja dieta będzie odpowiednio zbilansowana.

Zalecane jest, aby spożywać jak najwięcej surowych warzyw i owoców. Wysoko przetworzona żywność nie jest rekomendowana, ponieważ pozbawiona jest ona bardzo wielu składników odżywczych oraz dodatkowo jest wzbogacana np. wzmacniaczami smaku czy sztucznymi konserwantami, które są szkodliwe dla naszego organizmu.

Ja suplementuje witaminę B12, witaminę D, spirulinę oraz betainę HCL (ze względu na niedoczynność tarczycy i Hashimoto).

Czy nie zabraknie mi wapnia i żelaza?

Nie ma takiej witaminy, minerału czy substancji odżywczej, której nie mógłbyś zdobyć z owoców i warzyw – Dr. Douglas Graham

Nie ma takiej potrzeby byś suplementował jakiekolwiek witaminy czy minerały (z wyjątkiem witaminy B12 i D), jeśli tylko jesz odpowiednio dużo i jak najmniej przetworzone wegańskie posiłki.

Wapń niezbędny jest przede wszystkim do utrzymania mocnych i zdrowych kości i zębów. Wchodzi w skład ścian komórkowych, jest aktywatorem enzymatycznym, bierze udział w krzepnięciu krwi oraz skurczu mięśni szkieletowych, gładkich i mięśnia sercowego, pomaga w regulowaniu nadciśnienia. Jest to jeden z głównych składników mineralnych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Podstawowym źródłem wapnia dla człowieka jest żywność. Odpowiednio skomponowane wegańskie posiłki pozwalają na pokrycie zapotrzebowania na wapń i zawierają inne składniki odżywcze zwiększające jego wchłanianie. Do tych składników należą między innymi – witamina D, witamina C, fosfor.

Dzienne zapotrzebowanie na wapń to ok 1,000mg dziennie i wcale nie jest trudno je osiągną na diecie roślinnej, gdyż znajduje się on w bardzo wielu pokarmach roślinnych.

Vegańskie jedzenie bogate w wapń:

  • rośliny strączkowe
  • brokuły
  • bok choy
  • okra
  • szpinak
  • jarmuż
  • figi
  • morele
  • pomarańcze
  • sezam
  • orzechy brazylijskie
  • orzechy laskowe
  • amarantus
  • brązowy ryż
  • quinoa
  • tofu

Żelazo należy do mikroelementów o decydującym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Żelazo wpływa na poziom czerwonych krwinek w krwi, prawidłową pracę serca, gospodarkę hormonalną, sprawność mięśni i odporność. 70% żelaza wchodzi w skład hemoglobiny, która bierze udział w transportowaniu tlenu do komórek i dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Żelazo podobnie jak wapń występuje w wielu produktach roślinnych i jest łatwy do uzupełnienia na diecie roślinnej.

Vegańskie jedzenie bogate w żelazo:

  • soczewica
  • fasola
  • soja
  • płatki owsiane
  • tempeh
  • orzechy
  • zielone warzywa liściaste
  • spirulina
  • nasiona chia
  • jarmuż

Regularnie kontroluj poziom wapnia i żelaza we krwi by mieć pewność, że nie masz niedoborów.

Czy soja jest zdrowa?

Z jakiegoś powodu spośród wszystkich strączkowych roślin soja nie cieszy się zbyt dobrą opinią. Mówi się o niej, że może zaszkodzić w ułożeniu zbilansowanej diety, że posiada zbyt dużo fitohormonów, że może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka u kobiet, obniżyć testosteron u mężczyzn i co gorsza jest produktem GMO. Generalnie można się spotkać z opinią, że soja w ogóle nie nadaje się do jedzenia.

Czy naprawdę myślisz, że natura byłaby w stanie stworzyć coś nadającego się do jedzenia i jednocześnie byłoby zagrożeniem życia i/lub zdrowia?! Śmiem w to wątpić. Soi niczego nie brakuje. Wręcz jest bardzo zdrowa.

  • Ma wystarczającą ilość niezbędnych aminokwasów by być pełnowartościowym białkiem.
  • Przyswajalność białka z soi jest bardzo dobra (porównywalna z przyswajalnością białka zwierzęcego)
  • Przeprowadzone badania jasno wykazują, że kobiety spożywające soję miały o 25% mniejsze ryzyko nawrotu raka.  American Institude of Cancer jasno stwierdza, że soja nie promuje raka.
  • Badania wykazały, że mężczyźni będący na diecie wegańskiej mają o 13% wyższy poziom testosteronu od mięsożerców. Spożywanie soi ani jakichkolwiek produktów jej pochodzenia jak mleko, tofu czy mąka nie ma żadnego wpływu na zmniejszenie poziomu testosteronu u mężczyzn.

Jeśli tylko będziesz wybierać soję i jej produkty niemodyfikowane genetycznie możesz być pewien, że nie grozi ci żadne niebezpieczeństwo.

Jak mogę dowiedzieć się więcej o weganiźmie?

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o diecie roślinnej polecam przede wszystkim abyś przeczytał książkę:

Nowoczesne metody odżywiania – China Study – T. Colin Capbell.


Zdrowie bez recepty The Starch Solution – John A. McDougall


Dieta 80/10/10 – Dr Douglas N. Graham


Zerknij do wpisu książki, które powinieneś przeczytać, znajdziesz tam więcej pozycji, które uważam, że są warte przeczytania.

Poza książkami jest również wiele naprawdę ciekawych dokumentów oraz wykładów. Zerknij do filmy, które powinieneś obejrzeć. Znajdziesz tam spis tych, które polecam z linkami do stron, na których możesz je zobaczyć.

Odwiedź strony stowarzyszenia Otwarte Klatki i Empatia, Viva!, Polskie Stowarzyszenie Wegańskie czy Zostań Wege, które zapobiegają cierpieniom zwierząt oraz przekonują o konieczności zmian kulturowych w stosunku do innych istot żyjących.